السيد الخميني

5

شرح حديث جنود عقل و جهل ( فارسى )

السلام - كه از ارواح متعلقهء به عالم قدس و نفوس منقطعهء به حضرت انس صدور يافته ، به « حبلِ ممدود بين آسمان و زمين » تعبير مىتوان [ كرد ] . چه كه سروران ما - عليهم السلام - آنچه در ارشاد خلق و اصلاح مخلوق بيان مىفرمودند ، از سرچشمهء علم كامل لدُنّى رسول اكرم است كه از صراح وحى الهى و علم ربّانى بوده و از قياسات و اختراعات ، كه ساخته بدست تصرّف شيطان است ، عارى و برى است . و همانطور كه دربارهء رسول اكرم [ صلى اللّه عليه و آله و سلم ] وارد است كه : « ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى * إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى » « 1 » در حضرات ائمهء هدى جارى و سارى است ؛ چنانچه در احاديث شريفه بدان اشارت است . « 2 » لهذا اين قاصر را به خاطر افتاد كه حديث شريفى كه در كافى شريف ، مشتمل بر « جنود عقل و جهل » است « 3 » و متضمّن امّهات فضائل و رذائل است ، به قدر ميسور و به طريق اجمال شرح كنم ؛ شايد مؤمنى را از آن نفعى حاصل آيد و اين خود موجب جبران نقايص قاصر شود . و مشتمل نمودم اين وجيزه را بر مقدمه‌اى و چند مقاله و يك خاتمه .

--> ( 1 ) - پيامبر از روىِ هواى نفس سخن نمىگويد ، و آنچه مىگويد جز وحى الهى نيست . ( نجم / 4 - 3 ) . ( 2 ) - از امام صادق ( عليه السلام ) روايت شده كه فرمودند : « حَدِيثي حَديثُ أبي ، وَ حَديثُ أبي حَديثُ جَدِّي ، وَ حَديثُ جَدِّي حَديثُ الْحُسَيْنِ ، وَ حَديثُ الحُسَيْنِ حَديثُ الحَسَنِ ، وَ حَديثُ الحَسَنِ حَديثُ أمير المُؤْمِنينَ ، وَ حَديثُ أمير المُؤْمِنينَ - عَلَيْهِ السَّلامُ - حَديثُ رَسُولِ اللّهِ ، وَ حَديثُ رَسُولِ اللّهِ - صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ - قَوْلُ اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ » . گفتار من گفتار پدرم ، و گفتار پدرم گفتار جدّم ، و گفتار جدّم گفتار حسين ، و گفتار حسين گفتار حسن ، و گفتار حسن گفتار امير مؤمنان ( عليه السلام ) ، و گفتار امير مؤمنان گفتار پيامبر خدا ، و گفتار پيامبر خدا ( صلّى اللّه عليه و آله ) سخن خداى عزّ و جلّ است . ( اصول كافى ، ج 1 ، ص 42 ، كتاب فضل العلم ، باب 15 ، ح 14 ) . ( 3 ) - اصول كافى ، ج 1 ، ص 15 ، كتاب العقل و الجهل ، باب 1 ، ح 14 .